Nienaturalna Czystość

Wracam po przerwie.Być może wyglądała ona niepokojąco,tym niemniej,co zabawne, taka nieregularność poniekąd świetnie pasuje do dzisiejszego tematu.

Czystość.Odwieczny problem człowieka. Poświęcono mu kiedyś,kiedy jeszcze mnie nie było na tym świecie,w 1985 roku 193 odcinek programu „Sonda” pt. „Akcja Czystość”. Jego główni prezenterzy – Panowie Kurek i Kamiński – zginęli tragiczną śmiercią w 1989 roku, w wypadku samochodowym, w drodze do fabryki kotłów „Rafako”, gdzie mieli kręcić część materiałów do swego programu. Choć byłem wtedy małym berbeciem, to znalazłem archiwalne odcinki ich programu,widywałem też powtórki w telewizji. W zasadzie prawa do nich posiada TVP,  jednakże odcinki są chyba dostępne również w serwisie youtube – nie wiem jednak, czy zgodnie z prawem. Tak czy inaczej, zanim przejdziemy do reszty tekstu,  który w części będzie powtórzeniem tez przedstawionych w ich programie, sugeruję minutę ciszy i zadumy ku pamięci tych 2 wybitnych Polskich dziennikarzy naukowych którzy tak dawno odeszli przedwcześnie i nie mieli już właściwie, na przestrzeni lat godnych następców.

[*] [*][*] 29 września 1989 roku.Już niemal 25 lat…

 

Przejdźmy teraz do tematu.Czystość jest stanem nienaturalnym przynajmniej w naszym otoczeniu,zgodnie z 2 zasadą termodynamiki uporządkowanie w układach zamkniętych generalnie spada. Jeśli chodzi o nasz wszechświat rzecz jasna,hipoteza „śmierci cieplnej” to tylko hipoteza, która może okazać się prawdopodobnie błędna,ale w skali ziemskiej ta twarda 2 zasada termodynamiki dobrze obowiązuje. Nasz świat dąży generalnie do nieporządku i bez pewnego kosztu energii z zewnątrz nie można tego powstrzymać.Oczywiście – nawet w lodówce możemy otrzymać bardziej uporządkowaną strukturę, jaką są np. kostki lodu,sami też poniekąd jesteśmy gigantyczną dość uporządkowaną strukturą – ale przypomnę – kosztem energii z zewnątrz…

Zjawisko dyfuzji,reakcje chemiczne itd odgrywają swoją rolę w każdym środowisku o temperaturze wyższej od zera bezwzględnego. Pyły i kurze są w naszym środowisku codziennością,otaczają nas też bakterie. Właściwie skrajna czystość, po przekroczeniu pewnej skali, może być nawet niebezpieczna dla nas,gdyż brak bakterii może prowadzić do reakcji autoimmunologicznej układu odpornościowego,a picie wody destylowanej może doprowadzić do śmierci naszych komórek – i naszej. Swoją drogą, nawet picie zwykłej wody w trakcie wzmożonego wysiłku fizycznego jest niebezpieczne – dlatego właśnie sportowcy używają napojów izotonicznych.

Z drugiej strony generalnie lubimy czystość,nie lubimy życia w śmieciach,kurzu itd. a ich nadmiar również jest dla nas bardzo szkodliwy.W dodatku nasze przedmioty codziennego użytku i narzędzia techniczne ulegają zanieczyszczeniu chemicznemu i reakcjom chemicznym,a zatem, ich powstrzymanie lub nawet odwrócenie jest ważną kwestią. W przypadku przedmiotów codziennego użytku pomagają w tym, na przykład chemiczne środki czystości.I nie chodzi tu tylko o bardzo użyteczne coca-colę i pepsi, które zawierają oprócz cukru np. kwas fosforowy – co sprawia,że są np. niezłym odrdzewiaczem chętnie stosowanym przez sprzątaczki, równie ważne są dedykowane środki czystości,np. detergenty , mydła itd. oraz wyposażenie produktu już w fazie jego produkcji,lub później w odpowiednie powłoki ochronne, które przeciwdziałają osadzaniu się zanieczyszczeń – zarówno nieorganicznych jak i organicznych a nawet i żywych.

Detergenty

W niektórych przypadkach można też wykorzystać np. elektrochemię,co również było pokazane w programie „Sonda”.

Ale kwestia czystości – o czym zapominamy – to nie jest tylko kwestia czyszczenia. To kwestia współczesnej techniki.Czystość układów scalonych,czystość chemiczna stopów i innych materiałów,a nawet paliw jest równie podstawową kwestią. Naturalne materiały i paliwa,nie zawsze uzyskiwane są w czystej formie.Stopy metali uzyskiwane są np. z rud,benzyna – z ropy naftowej itd.W gruncie rzeczy, czystość chemiczna dla potrzeb techniki w procesach produkcji, uzyskiwana jest w dużej części różnymi metodami; np. rafinacji i elektrolizy – ale nie tylko -natomiast zapewnienie braku kurzów i innych relatywnie dużych cząstek jest osiągalne np. dzięki technologii clean room i filtracji.

Procesy rafinacji chemicznej w przypadku metali i paliw opierają się o dyfuzję oraz ewentualne przemiany fazowe czy inne mechanizmy wymuszonego przemieszczania określonych cząsteczek.W przypadku metali zatem tzw. rafinacja strefowa prowadzi do powstania częściowo zanieczyszczonego fragmentu metalu,który musi być usunięty. Są jednak jeszcze dużo doskonalsze metody,które jednak dużo kosztują. Należy też pamiętać,że im większa czystość jest wymagana tym większe jest zagrożenie dla jej utrzymania i większy jej koszt.

Jednymi z najdoskonalszych metod oczyszczania metodami fizycznymi jaką znam (jeśli nie najdoskonalszą), jest zastosowanie wirówek opartych o tzw.”siłę odśrodkową” (która jednak nie jest rzeczywistą siłą,a fizycznym uproszczeniem służącym tłumaczeniu zjawisk wynikających z ruchu po okręgu),które pozwala na osiągnięcie dużej czystości tak materiału organicznego jak i po części izotopów. W przypadku izotopów można mówić o wzbogacaniu i zubażaniu. O tym, jakim postępem technologicznym jest wirówka świadczy choćby fakt,że w czasach przed wprowadzeniem wirówek, separacja chemiczna pierwiastków promieniotwórczych dzięki dyfuzji wymagała wielopiętrowego kompleksu, o powierzchni kilku hektarów. Tym niemniej, nawet separacja izotopów nie służy tylko tworzeniu nowej broni masowego rażenia.W praktyce, dzięki niej i ograniczeniu zjawiska promieniotwórczości możliwe jest uzyskiwanie bardziej wydajnych urządzeń elektronicznych. Proste wirówki stosowane są zresztą np. również w przemyśle mleczarskim. Natomiast przykład małej,medycznej wirówki przedstawia poniższa fotografia:
wirówka
Bowiem czystość to ostatecznie porządek,a porządek znaczy „kontrola”. A nasza nauka i technika dąży do osiągnięcia większej kontroli nad zjawiskami które nas otaczają i narzędziami którymi dysponujemy.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s